Moje dziecko rozwija się prawidłowo. Mówi dużo i chętnie. Kiedy poszła do przedszkola, była traktowana jako dziecko „nieśmiałe”. Akceptowałam to, że może się wstydzić; ale ile może to trwać? Ktoś zasugerował, że może to być mutyzm wybiórczy. Córka już drugi rok chodzi do przedszkola – tylko tam się nie odzywa, a w domu buzia jej się nie zamyka.
Mutyzm wybiórczy to zaburzenie, które może pojawiać się w dzieciństwie i polega na niemożności mówienia w określonych sytuacjach, związanych z interakcją z innymi. Jest to zaburzenie lękowe, gdzie lęk dotyczy obawy przed byciem słyszanym lub zauważonym. Charakterystyczne jest tu opanowanie umiejętności mówienia: często jest tak, że dzieci z mutyzmem w domu (z członkami rodziny, sąsiadami, dziećmi) rozmawiają dużo i poprawnie, natomiast w sklepie lub w przedszkolu nie wymówią ani słowa. Zdarza się też tak, że dzieci z mutyzmem nie rozmawiają w obecności określonych osób lub czynią to szeptem. Mutyzm jest więc związany z poczuciem komfortu podczas sytuacji komunikacyjnych oraz – co trzeba podkreślić – nie wynika z uporu, kaprysu czy błędów w wychowaniu.
Co jest przyczyną?
Zdarza się, że przyczyną jest poczucie stresu wywołane zmianą środowiska dziecka: wyjazd do innego kraju, rozpoczęcie edukacji przedszkolnej lub szkolnej. Mutyzm nie jest związany z poczuciem dyskomfortu związanego z mową (np. jąkanie), nie jest także powiązany z autyzmem.
Jak rozpoznać?
Obserwuj dziecko! Odnotuj powtarzające się się sytuacje, w których Twoje dziecko milczy. Określ czas: zwykle o mutyzmie mówi się, gdy objawy utrzymują się dłużej niż miesiąc.
Kto określi, że to mutyzm?
Najlepiej zrobi to psycholog lub psychiatra, można też udać się do logopedy. Pamiętaj, że podjęcie odpowiednio wcześnie działań terapeutycznych pozwoli wycofać lęk i wesprze pojawianie się mowy w niekomfortowych sytuacjach!
Jak postępować wobec dziecka z mutyzmem?
- Nie wymuszaj mówienia!
- Nie karaj, gdy dziecko się nie odzywa; ono boi się mówić!
- Nie irytuj się z powodu braku odpowiedzi; może warto zmienić konstrukcję pytania, na które dziecko będzie mogło odpowiedzieć skinieniem głowy?
- Nie okazuj zaskoczenia, gdy usłyszysz głos dziecka w niekomfortowej dla niego sytuacji; zachowuj się tak, jakby mówienie było zwyczajne.
Logotorpeda