Język jest z nami na co dzień. Używamy go, gdy chcemy zakomunikować jakąś potrzebę, poinformować kogoś o czymś ważnym. Służy tworzeniu relacji z drugim człowiekiem oraz budowaniu wiedzy o świecie. Jedną z ważnych struktur nerwowych odpowiedzialnych za naukę języka jest mózg społeczny. Czym jest?
Mózg społeczny – tu tworzy się kontakt
Język budowany jest jedynie w kontakcie (bezpośrednim lub pośrednim) z drugim człowiekiem, ponieważ taki kontakt niejako wymusza użycie języka. Dlatego w procesy językowe zaangażowany jest mózg społeczny. W taki sposób osoby związane z neuronauką nazwały te obszary mózgu, które są odpowiedzialne za budowanie relacji z innymi ludźmi. Istotnymi z punktu widzenia językowego częściami mózgu społecznego są: bruzda skroniowa górna, część oczodołowa kory przedczołowej oraz ciało migdałowate. W tym artykule pochylimy się nad bruzdą skroniową górną.
Bruzda skroniowa górna – tu tworzy się język
Bruzda skroniowa górna jest jedną z części mózgu społecznego istotnego dla rozwoju mowy. Znajduje się w niej pasmo brzuszne odpowiedzialne za przetwarzanie informacji na potrzeby poznania. Umożliwia także uczenie się reguł i zachowań społecznych. Przetwarza również wyraz emocjonalny twarzy, w tym za percepcję ruchu warg. Co najważniejsze, bruzda skroniowa górna reaguje tylko na ruch biologiczny (taki ruch, który wynika z działań organizmu biologicznego). To znaczy, że aktywowana zostaje tylko w kontakcie z innym organizmem żywym – zwierzęciem, człowiekiem, a nie w reakcji na przedmiot.
Czy niemowlę może nauczyć się języka z telewizji?
Wiedząc, jak działa bruzda skroniowa górna, można dojść do wniosku, że nabywanie języka może odbyć się tylko w kontakcie twarzą w twarz z drugim człowiekiem. Wtedy mózg dziecka jest w stanie odbierać wyraz emocjonalny twarzy osoby dorosłej i obserwować ruchy jej warg, by w przyszłości móc naśladować te czynności. Gdy mózg małego dziecka ma kontakt z ruchem mechanicznym, którego źródłem są telewizory, komputery, smartfony, czy elektroniczne zabawki, bruzda skroniowa jest nieaktywna. W konsekwencji dziecko nie jest w stanie naśladować działań językowych, interpretować emocji i uczyć się reguł społecznych. Nauka języka za pomocą wysokich technologii pojawia się z wiekiem, dlatego jeśli chcemy, by nasze dziecko mówiło, musimy zwracać się do niego bezpośrednio. Kontakt z drugim człowiekiem jest najlepszą przestrzenią do optymalnego rozwoju. Niestety, telewizja, smartfon czy tablet nie nauczą Twojego dziecka mowy.
Dla Logotorpedy,
Wiktoria Szczudło-Oborska
Przeczytaj również:
Jak bawić się z dzieckiem, aby korzystnie wpłynąć na rozwój jego mowy?
Wpływ ekranów na dziecko
Jak działa prawa i lewa półkula? Więcej o mózgu