Często można spotkać się z opinią, że chłopcy zaczynają mówić później niż dziewczynki. Zaniepokojeni rodzice są uspokajani przez osoby wokół, że ich syn ma jeszcze czas na to, by zacząć wypowiadać pierwsze słowa, nawet jeśli jego rówieśniczkom „buzia się już nie zamyka”. Czy rzeczywiście tak jest?
Rozwój mowy u chłopców i u dziewcząt
Nabywanie języka jest bardzo skomplikowanym i długotrwałym procesem. Rozpoczyna się już we wczesnych etapach rozwoju dziecka. Od wydawania pojedynczych dźwięków, sylab aż po pojawienie się pierwszych wyrazów, zdań i wypowiedzi – w taki sposób dziecko stopniowo nabywa kolejne umiejętności w komunikacji werbalnej. Jednak jak kształtowanie się języka jest determinowane przez płeć? Wiadomym jest, że mózgi dziewcząt różnią się budową od mózgów chłopców, co w konsekwencji będzie skutkowało ich nieco odmiennym funkcjonowaniem. Nad różnicami w budowie mózgu pochylano się już w XX wieku. Anne Moir oraz David Jessel pisali o tym, iż u dziewczynek wcześniej pojawiają się pierwsze słowa niż u chłopców. Dziewczynki także szybciej przejawiają zdolności w łączeniu słów w zdania, a w wieku przedszkolnym odznaczają się lepszą fluencją słowną niż chłopcy. Należy jednak pamiętać, że różnice te są niewielkie. Rozwój mowy chłopców przebiega nieznacznie wolniej w porównaniu do dziewczynek. Magdalena Smoczyńska podkreśla, że umiejętność nabywania nowych słów przebiega podobnie u obu płci. Różnica pomiędzy rozwijaniem słownictwa przez chłopców i dziewczynki nie przekracza 2 miesięcy. Ponadto rozumienie języka rozwija się niezależnie od płci, co zauważył Marten Eriksson.
Sprawdź również: Mój trzylatek mówi tylko pierwsze sylaby słów! Co robić?
Dziewczynki mówią szybciej?
Prawdą jest, że mowa u dziewczynek pojawia się szybciej niż u chłopców. Należy jednak pamiętać, że okres dwóch miesięcy jest uśredniony i mieści się w granicach norm rozwojowych. Jeśli jakieś umiejętności oczekiwane rozwojowo nie pojawiają się u dziecka, należy skonsultować się ze specjalistą.
Eriksson Marten i inni, Differences between girls and boys in emerging language skills: Evidence from 10 language communities (s. 326-343). British Journal of Developmental Psychology Volume 30 Issue 2, Czerwiec 2012
Jessel David, Moir Anne, Płeć mózgu. O prawdziwej różnicy między mężczyzną a kobietą, Państwowy Instytut Wydawniczy 1993
Smoczyńska Magdalena i inni, Inwentarze Rozwoju Mowy i Komunikacji (IRMIK). SŁOWA I GESTY. SŁOWA I ZDANIA. Podręcznik, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa 2015
Dla Logotorpedy,
Wiktoria Szczudło-Oborska
Przez wiele lat pracowałam jako logopeda w żłobku oraz przedszkolu. Otóż moje doświadczenie, badania i obserwacje potwierdzają tezę, że „rozwój mowy u chłopców przebiega wolniej niż u dziewczynek”. Grupą badawczą były dzieci w wieku 2 – 3,5 roku. Otóż przez 7 lat pracy, miałam tylko dwie dziewczynki z ORM resztę stanowili chłopcy. U obu dziewczynek w wieku przedszkolnym zdiagnozowano i potwierdzono: autyzm dziecięcy.
Różnice w rozwoju mowy u chłopców i dziewczynek zacierały się w pierwszym roku pobytu w przedszkolu, czyli w grypie „3 – latków”.
U ok. 20-25 % chłopców opóźnienie w rozwoju mowy „pozostawało do” grupy 4-latków a do ORM u tych chłopców „dołączały” również i wady wymowy, najczęściej wymowa interdentalna.
Warto również dodać, że dzieci te w żłobku uczestniczyły jedynie w grupowych zajęciach profilaktycznych a w przedszkolu, gdy chodziły do „3-latków” nie były objęte terapią logopedyczną.
Zawsze informowałam rodziców chłopców, że mowa ich synów nieznacznie lub znacznie odbiega od normy rozwojowej, jednak oni bagatelizowali problem, bo lekarz-pediatra nie miał zastrzeżeń.